Category: Uncategorized

Omega-3, Omega-6 ve Omega 9 yağ asitleri mutlaka beslenmemizde bulunması gereken temel öğelerdir. Ancak  Omega-3, -6 ve -9 yağ asitlerinin uygun oranlarda alınması önemli bir husustur, bazı dengesiz kullanımlar bazı kronik hastalıklara neden olabilir.

Bu yazımızda Omega-3, -6 ve -9 yağ asitlerine dair bilgiler, hangi amaçlı kullanılmaları gerektiği ve hangi kaynakların tercih edilmesi gerektiğine dair bazı tavsiyelerde bulunmaya çalışacağız.

Omega-3 Yağ Asitleri Nedir?

Omega-3 yağ asitleri bir yağ zincirinin son Karbonundan 3 Karbon uaklıktaki Karbon atomları arasındaki çifte bağ ile karakterize olan bir moleküldür.

Kimyasal şekil ve yapı itibarlarıyla çok sayıda farklı omega-3 yağları olsa da, genel anlamda sağlığımız ile ilgili olan en yaygın üç tanesi aşağıdaki gibidir:

• Eikozapentaenik Asit (EPA): Bu 20 karbonlu yağ asidinin başlıca görevi eikozanoit denilen kimyasallar üretmektir, ki bunlar enflamasyonun azalmasına yardımcı olurlar. EPA aynı zamanda depresyon semptomların hafiflemesine de yardımcı olur.
• Dokozaheksanoik Asit (DHA): 22 karbon içeren bu yağ asidi tek başına beyin kütlemizin %8’ini oluşturmaktadır ve bu nedenden dolayı beynimizin gelişminde ve işleyişinde önemli rol oynar.
• Alfa-limoleik Asit (ALA): 18 karbon atomundan meydana gelen ALA, EPA ve DHA’ya dönüşebilmektedir, ne kadar bu süreç çok etkin olmasa da, ALA vücudumuz için önemli bir enerji kaynağıdır.

Omega-3 yağ asitleri özellikle hücre membranlarının önemli bir bileşenidir. Ancak bunun dışında da bir çok önemli fonksiyonları vardır, bunlar:

• Kalp Sağlığını Geliştirmek: Omega-3 yağ asitleri HDL (iyi) kolesterolü arttırabilirler. Aynı zamanda trigliseritleri ve arteryel plak oluşumunu azaltırken, tansiyonun düşmesine yardımcı olurlar.
• Mental Sağlığımızı Desteklerler: Omega-3 yağ asidi alımı deperesyon, şizofren ve bipolar bozukluk gibi mental hastalıkların semptomlarını hafifletmeye yardımcı olur. Aynı zamanda psikotik hastalıklar açısından risk grubunda olan kişilerde riskin azalmasına yardımcı olurlar.
• Kilo ve Bel Çevresinin Azaltılması: Omega-3 yağ asitleri kilo kontrolünde önemli bir rol oynar ve bel çevresinin azaltılmasına yardımcım olur.
• Karaciğer Yağlanmasını Azaltır: Omega-3 açısından zengin gıdaların tüketilmesi karaciğerlerdeki yağ miiktarların azalmasına yardımcı olur.
• Çocuklarda Zihinsel Gelişimi Destekler: Omega-3 yağ asitleri bebeklerin zihinsel gelişimi açısından son derece önemlidirler.
• Enflamasyon ile Mücadele: Omega-3 yağ asitleri anti-enflamatuvardır, enflamasyonu azaltıcı etkileri sayesinde kronik hastalıklarla mücadeleye yardımcı olurlar.
• Demansın Önlenmesi: Omega-3 açısından zengin balık tüketen kişilerde ilerleyen yaşlarda beyin fonksiyonların azalması daha yavaş ortaya çıkmaktadır. Omega-3 aynı zamanda yaşlılarda hafızayı geliştirebilir.
• Kemik Gelişimin Desteklenmesi: Daha yüksek miktarlarda Omega-3 tüketen kişilerde kemik yoğunluğu daha yüksek olduğu görülmektedir.
• Astımıın Önlenmesi: Özellikle erken yaşlarda Omega-3 yağ asitlerinin gıdalarla alınması astım semptomlarının azalmasına yardımcı olmaktadır.

Günlük beslenmemizde yeteri kadar Omega-3 almıyorsak, sağlımızın korunması açısından bunların dışardan Takviye Edici Gıdalar olarak alınmasında büyük yarar vardır.

Ancak uygun olan ürünün alınması açısından mutlaka Eczaneyi tercih ediniz, size uygun ürünü tercih edebilmek açısından size en yakın Sağlık Danışmanınızın Eczacnız olduğunu lütfen unutmayın.

Sağlıklı Günler Dilerim

Self Medikasyon Nedir?

En kısa tanımıyla kişilerin reçetesiz, dolaysıyla Doktor Gözetimi olmaksızın, hastalıklarına yönelik Eczanelerden alıp kullanarak uyguladıkları tedavidir. Tarihçesine baktığımızda OTC (Over The Counter) yani Reçetesiz alınablecek ilaç kavramının doğmasıyla aslında Self Medikasyon doğmuş bulunmaktadır. Ancak son yıllarda özellikle Avrupa Birliği ve Ülkemiz mevzuatının daha spesifik bir hale gelmesiyle self-medikasyon ürünlerini 3 anagrupta toplamak mümkündür:

• Reçetesiz İlaçlar
• Tıbbi Cihazlar
• Takviye Edici Gıdalar

Self-Medikasyonun Temeli Nedir?

İlgili Hasta/Tüketiciler

Gün geçtikçe hastalar kendi sağlıkları ile ilgili daha fazla inisiyatif sahibi olmaktadırlar. Bunun başlıca nedeni bu ürünlere erişimlerinnin daha kısa sürede ve zahmetsiz olmalarıdır. Ancak bu eğilim ile beraber Kamu Kuruluşlarına sadece uygun ürünlere erişim sağlama anlamında önemli görevler düşmektedir. Zira son yıllarda yapılan araştırmalar hastaların aslında self-medikasyonu son derece bilinçli yaptığı yönündedir. Aynı araştırmalar bu yolu tercih eden hastaların bu ürünleri son derece titiz ve sorumluk sahibi bir bilinçle tükettiğini göstermektedir. Dolaysıyla bu bilinç ve sorumluluk sayesinde hastalıklarını da idame edebildikleri görülmektedir. Bir başka önemli sonuç da hastaların, self-medikasyon söz konusu olduğunda, etiket ve kullanma talimatlarını son derece dikkatlice okuyup uyguladıklarıdır.

Gelişmiş ülkelerde hastaların %59’u geçmiş seneye göre o sene self-medikasyona daha yatkın olduklarını bildirmişlerdir. Aynı çalışmada hastaların %73’ü bir Doktora gitmektense kendi tedavilerin uygulayacaklarını bildirmişlerdir ve en önemlisi bunların %60 bunu sürdüreceğini söylemektedir.

Bu ilgiyi besleyen en önemli güçlerden bir tanesi de elbette Bilişimdir, çünkü bir internet firmasının yapmış olduğu analize göre; 12 aylık bir dönemde ziyaretçilerinin %65’i sağlık konusunda araştırma yapmıştır!

Kamu Sağlık Gidelerine Katkısı

Gelişmiş toplumlarda özellikle yaşlanmakta olan nüfus, Sosyal Güvence Sistemlerinin üzerine oldukça ağır yükler bindirmektedir. Bu bağlamda, özellikle bilinçli ve sorumlu self medikasyon, Kamu Sağlık Harcamalarının azaltılmasında ciddi bir katkı sağlamaktadır.

Hükümetlerin ve Kamunun Self-Medikasyona Bakış Açısı Ne Olmalıdır

Dünya Sağlık Örgütünün bilinçli self-medikasyon konusunda yayımladığı önemli noktalar aşağıdaki gibidir:

• Tıbbi Konsültasyon gereksinimi duymayan semptomların önlenmesi ve giderilmesine yönelik olmalılar.
• Minör rahatsızlıklar için Sağlık Kuruluşlarının zaman ve kaynaklarının daha uygun kullanımına yönelik olmalılar.
• Sağlık Kuruluşlarından uzak olan hastlara daha kolay erişim sağlıyor olmalılar.
• Hastalara kendi kronik durumlarıyla ilgili kontrol imkanı sunuyor olmalılar.

Tüm bu hususları değerlendirdiğimizde bilinçli ve sorumlu bir self-medikasyon sağlık sistemin içerisinde son derece önemlli bir yere sahiptir.

Hamilelik esnasında sağlık ürünleri kullanımı Anneler ve Sağlık Profesyonelleri açısından en düşündürücü konulardan bir tanesi olmuştur. Reçeteli veya reçetesiz olsun ilaçların kullanma talimatlarında bulunan Gebelik Kategorileri (A, B, C, D, X) bu anlamda Sağlık Profesyonellerine önemli bir ipucu vermektedir. Gebelik esnasında bir ilacın kullanımına, hastaya sağlayacağı yarar ile oluşturabileceği olası risklerin karşılaştırılmasının ardından karar verilebilmektedir.

Ancak Gebelik Kategorileri belirtilmeyen diğer Sağlık Ürünleri için durum ne olacak? Örneğin söz konusu bir tıbbi cihaz ise veya takviye edici gıda durum nedir? Acaba bunlar için bir gebelik kategorisi söz konusu değil midir?

Genel Kanaat Takviye Edici Gıdaların Hamilelik ve Emzirme döneminde güvenli oldukları yönündedir, bunun başlıca nedeni Takviye Edici Gıdaların Gıda statüsünde olmalarındandır. Her ne kadar Takviye Edici Gıdalar için bir Hamilelik Kategorisi söz konusu olmasa da, bunların hamilelik ve emzirme döneminde kullanımına yönelik mutlaka Doktorunuz veya Eczacınız ile görüşmeniz gerekmektedir. Zira takviye edici gıdalar ile ilgili unutmamız gereken iki konu çok önemlidir:

1. Takviye edici gıdalar, adından anlaşılacağı üzere, miktar olarak az tükettiğimiz gıdaları yerine koymak üzere kullanılan ürünlerdir. Örneğin yeteri kadar deniz ürünleri tüketmiyorsanız Omega-3 yağları içeren ürünlerin kullanılmasında yarar vardır. Ancak takviye edici gıdalar bazen günlük kullanımının üzerinde dozlarda bileşenler içerebilir, bu nedenden dolayı alınacak miktarların uygunluğu ile ilgili Hekim ve Eczanızın önerilerini mutlaka dinleyiniz.
2. Takviye edici gıdalar bazen bitkisel unsurlar içerebilir, bazı bitkilerin hamilelik veya emzirme ile olumsuz etkileşimleri söz konusu olabilir. Örneğin Black Cohosh (siyah yılankökü) içeren takviye edici gıdalarda yüksek miktarda fito-estrojenler bulunmaktadır, aynı durum soya için de geçerlidir, bu nedenden dolayı hamilelik ve emzirme döneminde bunların kullanımı uygun olmayabilir. Bitkisel unsurlar içeren takviye edici gıdalar için de kullanılmadan önce mutlaka ilgili Hekim ve Eczacınızın görüşünü alınız.

Takviye edici gıdaların dışında başka bir grup Sağlık Ürünleri de Tıbbi Cihazlardır. Tıbbi Cihazı özet olarak tanımlayacak olursak: Bir hastalığın teşhisini, seyrini veya semtomplarını gideren ancak etkilerini farmakolojik, immunolojik veya metabolik yollardan göstermeyen her türlü üründür. Genel olarak tıbbi cihazları içerdiği maddelerin kana geçerek plasentaya veya süt yollarına ulaşması olası değildir. Ancak buna rağmen FİZİKSEL etkileşim yoluyla da olsa hamilelik veya emzirme ile etkileşebilirler. Örneğin Chitosan içeren bir tıbbi cihazın kullanılması halinde her ne kadar chitosan emilmese dahi, yağ bağlayıcı özelliği nedeniyle yağda çözülen (ADEK) vitaminleri bağlayıp kendisi ile birlikte dışarı atılmasına neden olabilirler. Böyle bir durumda hamilelik veya emzirme döneminde olumsuz tablolar meydana gelebilir.

Sonuç olarak: her ne kadar Takviye Edici Gıdalar veya Tıbbi Cihazlar için bir GEBELİK KATEGORİSİ söz konusu olmasa da, hamilelik veya emzirme döneminde kişiye özel hassasiyetler söz konusu olabilir. Hamilelik veya Emzirme döneminde kullanmak istediğiniz sağlık ürünleri ile ilgili muhakkak Hekiminize ve Eczacınıza danışınız, zira Sağlık Profesyonelleri bu ürünlerin size özel yarar/zarar ilişkilerini göz önünde bulundurarak size yön vereceklerdir.

Sağlık konusu kuşkusuz hepimiz için en önemli konudur ve hepimiz sağlıklı kalmak için elimizden gelen gayreti sarfetmekteyiz. Bu nedenden dolayı son zamanlarda hastalarımız durumları hakkında daha bilinçli davranmakatdır. Hastalar artık sağlıklarını korumaya yönelik daha proaktif davranmaktadır, buna rağmen birhastalık ile karşı karşıya geldiklerinde ilaç-dışı ürünlere ciddi bir yönelim de söz konusudur. ancak tüm bu temayüllere rağmen hastaların neredeyse tamamı bu ilaç-dışı ürünlerin geliştirilmesinde ve pazara arz edilmesinde ilaç sanayisinin etkin bir rol oynaması gerektiğine inanmaktadır.

Tüm bu gelişmelere rağmen sağlık uzmanları açısından açısından self-medikasyon ciddiye alınması gerekn bir konudur.

Tıp Hekimlerin self-medikasyon konusunda mutabık oldukları hususlar:

1. Self-medikasyon hastaların minör hastalık ve semptomlara karşı reçete-dışı sağlık ürünlerini tercih etmesidir.
2. Hasta bu ürünlerin kullanımından dolayı her türlü sorumluluğu bizzat alması nedeniyle bu ürünler ile birlikte gelen kullanım talimatlarını dikkatlice okumalıdır.
3. Öncelikle Eczacılar ve elbette Doktorlar Reçete-dışı sağlık ürünleri kullanmak isteyen hastalara bu ürünler ile ilgili gerekli tavsiye ve bilgilendirmeyi yapmalıdır. Her ne kadar her türlü bilgi üreticiler tarafından tedarik edilmiş olsa da Sağlık Uzmanının görüşü kilit bir rol oynamaktadır.
4. Hastalığınızın durumuna bağlı olmakla beraber (örneğin alerji semptomları gibi görece daha uzun sürebilecek durumlar gibi) self-medikasyon ile 3 ila 7 gün arasında bir iyileşme beklenmelidir.
5. En önemlisi self-care olarak tercih edeceğiniz ürünlerin mutlaka ilgili otoritelerce gerekli izinlerini almış olmasına DİKKAT EDİNİZ! Ülkemizde bu yetkili merciler:
   1. Reçetesiz İlaçlar için T.C. Sağlık Bakanlığı
   2. Tıbbi Cihazlar için T.C. Sağlık Bakınlığı
   3. Tahviye Edici Gıdalar için ise T.C. Tarım Bakanlığıdır
6. Aşağıdaki durumlardan birinin söz konusu olması halinde artık self-medikasyon uygun değildir ve bir sağlık uzmanına danışılmalıdır.
   1. Semtomplarınızda herhangi bir iyileşme olmadıysa.
   2. Veya ilgili ürünün kullanımına bağlı beklenmedik bir etki ile karşılaşırsanız.

Kendi sağlığınız veya hastalığınız ile ilgili olarak her ne kadar kendi inisiyatifiniz kullanıyor olsanız da, satın aldığınız ürünler ile birlikte gelen kullanma talimatlarını dikkatlice okuyunuz. Her ne kadar ürünü kendi inisiyatifiniz doğrultusunda almış olsanız da her türlü soru ve bilgi için Doktorunuz veya Eczanıza danışmaktan çekinmeyiniz.

Global OTC Pazarının 2016 ile 2020 arasında CAGR büyüme hızı %6.19 olarak öngörülmektedir. Analizlerin çoğu Pazarda promosyon ve pazarlama faaliyetlerinin başlıca bu büyümenin itici güçleri olacağını tahmin etmektedir. Ancak 2016 OTC raporunu incelediğimizde Pazarın itici güçlerinden bir tanesinin hastaların self-medikasyona artan ilgiside olduğu görülmektedir.

Bölgesel pazar payları açısından bakıldığında en büyük pay sahibi gene A.B.D. olarak karşımıza çıkmaktadır. Segment olarak incelediğimizde en cazip OTC ürünlerinin Gastrointestinal Segmentte olacağı tahmin edilmektedir. İnsanların kendi sağlıkları konusunda inisiyatifleri ele alma arzuları, sağlıklarına yönelik koruyucu yöntemlere ilgilerinin artması ve en önemlisi hastaların ilaç-dışı tedavi seçeneklerine açık olmaları da OTC pazarının önemini arttırmaktadır.

Bu gelişmelerin ışığında global  OTC Pazarının 2020 yılında 162 milyar USD ulaşması beklenmeketdir. OTC ürünlerin pazar erişim izinlerini görece daha hızlı almaları ve alternatif dağtım kanallarının kullanılması da tüketicilerin bu ürünlere daha rahat erişmesine yardımcı olmaktadır.